Ticari taksi plakası; belli bir il sınırı içinde bedel karşılığında yolcu taşıma hakkı veren bir plaka türüdür. Dolayısıyla şehir içinde yolcu taşımacılığı yapabilmek için ticari taksi plakasına sahip olmak gerekir.

Ticari taksi plakasına sahip olmak öyle kolay değil. Plakanın bedeli kendi ağırlığında olan altından bile daha pahalı. Ticari taksi plakasını bu denli pahalı hale getiren ise sektörün iyi para kazandırması. Bu da satışını kolaylaştırır. Ticari taksi plakalarının piyasada fazla sayıda alıcı bulmasının bir başka nedeni ise yatırım aracı olarak görülmesi. Yüksek oranda enflasyon yaşanan bir ekonomide yatırım araçlarının getirisinin enflasyonun gerisinde kalmaması gerekiyor. Genellikle taksi plaka fiyatlarındaki artış enflasyonun gerisinde kalmıyor ve ekonominin içinde bulunduğu konjonktürden fazla etkilenmiyor.

Plaka fiyatını belirleyen en önemli nedenlerin başında şehir içinde bulunan ticari taksi sayısı geliyor. 1986 yılında çıkarılmış olan 10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca piyasaya yeni plaka çıkarılması İçişleri Bakanlığının onayına tabi. Bu da ticari plaka almanın ne denli zor olduğunun bir kanıtıdır...

Sırayı takip eden sıralı anlamına gelir. Otomobil üreticileri 1996 yılından sonraki ürettikleri araçlarda yakıt sistemini sıralı olarak üretmişlerdir. Bunun açıklaması söyle yapılabilir. Enjeksiyonlu araçlarda yakıt sistemini kontrol eden bir elektronik kontrol ünitesi mevcuttur. Bu elektronik kontrol ünitesi yani ECU (halk arasında beyin) aracın yakıt verilerini alır, silindirlerdeki yanmayı saglar. Buda enjektörlerin ne zaman ve ne aralıklarla açılıp kapanacağının sinyallerini vererek yapar. 1996 yılından önce enjeksiyonlu araçların enjektörleri hepsi birden açarak yakıt püskürtmesi yapmakta idi. Günümüzde ise enjektörler ihtiyaç oranında ECU den aldığı sinyaller doğrultusunda tek tek açarak yanma hücresini doldurur ve tam yanmayı sağlar. Tek tek olan sistemlere sıralı denir.
Teknolojik gelişmeler ve otomobil üreticilerinin bu çalışmalarından sonra LPG dönüşüm kiti üreticileri de bu alanda çok büyük atılımlar yapmıştır. Dönüşüm kitlerini sıralı olarak çalıştırır hale getirmişlerdir. Sıralı olarak çalışan otogaz sistemlerinin genel adı da SEQUENTIAL buradan gelir.

Gelişen teknoloji ile birlikte günümüzde enjeksiyonlu araçların otogaz dönüşüm montajı yapılabilir hale gelmiştir. Sıralı sistem montajında araç üzerine bağlanan ekipmanlar sırasıyla şöyledir.

Enjektör, Map Sensörü, Regülatör Dağıtıcı, Rail Gaz valfi, Multivalve, (Şamandıra) Tank, ECU(Elektronik Kontrol Ünitesi)


Sistemde araç üzerinde bulunan benzin enjektörlerinin hemen yanına gaz enjektörleri monte edilir. Araç üzerinde var olan ECU (Elektronik Kontrol Ünitesi) sünün çıkış verilerini alabilmek için araca yeni bir gaz ECU sü bağlanır. Bağladığımız gaz ECU sü sayesinde aracın çalışma verileri bir bilgisayara aktarılır. Daha sonra sistemi devreye sokabilmek için bir kalibrasyon yapılır. Bu kalibrasyon neticesinde aracın gazla çalışır duruma gelmesi sağlanır. bu sayede aracın rölanti modunda ayarları yani enjektörlerin açma kapama milisaniyeleri düzenlenerek silindirlerdeki tam yanma sağlanır. Daha sonra yol kalibrasyonu yani araç 2000, 3000, 4000 devirlerdeki yanma oranları ayarlanarak monte edilen sistemin adaptasyonu sağlanmış olur. Sıralı enjeksiyonlu sistemlerde en önemli parça enjektörlerdir. Firmamız bünyesinde 7 farklı Italyan markasının yani sıra yerli ürünlerimizde bulunmaktadır. Sequential sistemlerinin enjektörlerinin arıza yapmaması için filtrelerinin 10.000 - 15.000 km degisimi şarttır. Bunun yanı sıra filtresi olmayan "Romano" marka üründe enjektör yapısı itibari ile kirli gaz tutmaz bu üründe 20.000 km de bir enjektör temizliği mümkündür.
Sequential (sıralı) sistemlerde monte edilen map yani basınçölçer sayesinde aracın gazı bitince veya basınç düştüğünde (gaz kaçağı vb.) otomatik olarak araç benzine geçer. Sistem montaj esnasında takılmış olan ısı sensörlerinden ısıyı alması ile otomatik olarak gaza geçis yapar.


Örneğin aracınızı sabah çalıştırdınız, yola çıktınız 400-500 metre gittikten sonra araç 28 °C ısıya ulaştığı anda ısı sensörü aracılığı ile ısıyı algılar ve otomatik olarak gaza geçiş yapar. Aracınız ile ulaşmak istediğiniz yere ulaştınız stop ettiniz aracı tekrar çalıştırdığınız da aracınız yine benzin ile çalışır. Motorunuzdaki ısıyı algılayana kadar (ısı sensörleri sayesinde) 15-20 saniyede araç benzinle çalışır, algıladığı anda gaza geçer

Kelime anlamı Likit (Sıvı) Petrol Gazı olan LPG, ülkemizde de yoğun olarak kullanılan alternatif yakıtların başında yer almaktadır.

Halk arasında Tüpgaz olarak bilinen Likit Petrol Gazı (LPG), ülkemizde ısınma ve aydınlatmada kullanılan vazgeçilmez bir enerji kaynağı. LPG, ham petrolden üretildiği gibi, doğalgaz kaynaklarından da elde edilebilir. Temiz ve çevre dostu bir yakıt olan LPG, yandığında egzoz gazı, karbonmonoksit gibi çevreyi kirletici gazlar çıkarmaz,

kül bırakmaz. LPG, iki yöntemle elde edilir. Yeraltından çıkarılan ham petrolün rafinerilerde arıtılması ya da doğalgazın ayrıştırılması yoluyla. Ham petrolün arıtılması yoluyla sadece LPG değil, aynı zamanda benzin, motorin,fuel-oil petrol ürünleri de ortaya çıkar.

LPG (Likit Petrol Gaz) sıvı petrol gazı, basınç altında sıvı halde bulunan propan ve bütana verilen ticari isimdir. Kolay depolama ve taşıma için genellikle sıvı halde tutulur. Gaz yakıtlar hidrojence zengindir ve silindirlere gaz fazında girerler. Bu iki karakteristik temiz bir yanma sağlar. Diğer bir deyimle LPG, taşıtlar için temiz bir enerji kaynağıdır.

LPG sıvı halde iken gaz haline oranla yaklaşık 250 kat yoğundur.

Basıncı düşürülüp, sıcaklığı artırılarak sıvı halden gaz haline dönüştürülür ve benzine mükemmel bir alternatif yakıt haline gelir.

Büyük ticari taşıtler için de LPG kullanacak özel motorların yapımına çalışılmaktadır.

Benzinli tüm araçlardaki ( Karbüratörlü ve Enjeksiyonlu) LPG dönüşümü araç üzerinde herhangi bir değişim yapmadan sadece LPG ekipmanlarının mevcut düzene montajı ile olmaktadır. Çalışma ise aracın şoför mahalline konulan yakıt seçiçi anahtar vasıtasıyla istenildiğinde benzin ya da LPG ile yapılmaktadır.
 

Aracın bagajına yerleştirilen özel tankından çıkan LPG, bakır boru ile önce LPG selenoid valfine oradanda regülatöre gelir. Burada sıvı haldeki LPG motorun soğutma suyundan sağlanan ısı ile basıncı düşürülerek gaz haline çevrilir. Regülatörden çıkan gaz atmosfer basıncına yakın bir değerdedir. Yüksek devirlerde ihtiyaç duyulan LPG, regülator tarafından motorda meydana getirilen vakuma göre ayarlanır. Buhar halinde Regülatörden çıkan LPG, bir ayar vidasından sonra karbüratöre gelir karbürator üzerine monte edilen mikser yardımıyla hava ile LPG homojen karışımı sağlanır ve silindirlere çekilir. Regülatör üzerinde selenoid valf sisteme tam bir emniyet kazandırmaktadır. Motorun durması halinde, kontak açık dahi olsa emniyet sistemi 5 sn içinde gazı keser, sıvı LPG hattı üzerindeki LPG selenoidi aracın kontağından aldığı komutla açılır ya da kapanır. Tank üzerinde bulunan multivalf hiçbir durumda gaz kaçağına izin vermez. Aksi durumda gazı otomatik olarak kapatır. Ayrıca tank içerisinde muhtemel bir gaz sıkışması durumunda gazı flex borular vasıtasıyla dışarıya atan emniyet valfi bulunmaktadır. Son derece temiz bir yakıt olan LPG'nin araçlarda kullanılması sonucu % 50 yakıt ekonomisi sağlanmakta, vuruntuyu azaltarak motor ömrünü uzatmaktadır. Zararlı egzost gazları üretmemesi sebebiyle teneffüs ettiğimiz havanın temiz kalmasına ve çevrenin korunmasına katkıda bulunmaktadır.

NEDEN LPG ?

• Dünyanın önde gelen dev firmaları bu alanda büyük yatırımlara imza atmaktadır. Örneğin TOFAŞ-FIAT otomotiv gibi büyük otomotiv firmaları bu sistemi üretim aşamasında otomobile yerleştirerek LPG uyumlu otomobilleri piyasaya sürmektedirler. BP gibi büyük yakıt sağlayıcı firmalar ise yakıt istasyonlarında LPG üniteleri kurarak bu yakıtın yaygınlaşmasını sağlamaktadır.

• Kullanan araçlar atmosfere daha az miktarda zararlı gaz bırakır. Bu da bizler için solunacak daha temiz bir hava ve daha yeşil bir çevre demektir.

• Kullanan araçlarda LPG yanma neticesinde motorda asit ve karbon atıkları bırakmadığından motorun ömrünün uzun olmasına yardımcı olur. Silindirdeki yağ filminin yırtılması söz konusu olmadığından motor parçalarının ömrü uzar. Motor verimi düşmez çünkü benzine oranla daha yüksek oktan sayısına sahiptir.

• Diğer ülkelerde yıllarca kullanılan , ülkemizde son altı yıldan bu yana kullanılan ve gün geçtikçe hızla yaygınlaşan bu sistemle birlikte akıllarda gerçekçi yanıt bekleyen birçok soru oluşmaktadır. Acaba bu sistem büyük paralar yatırılan otomobillere zarar verebilir mi , motorun işleyişinde anormal gelişmeler yaratır mı ?

• Otomobilinizin Motoruna Zarar Vermez.

• Her şeyden önce mutfağımızdan banyomuza veya büyük sanayi komplekslerine kadar yıllarca kullanılan yaygın , diğer enerji kaynaklarına göre daha ekonomik bir yakıttır.

• Çevre Dostudur.

• Düşük vergi uygulaması nedeniyle benzin ve diğer yakıtlara oranla daha ekonomiktir.

• Köklü firmalar tarafından desteklenen , yaygınlaştırılan kaynağı geniş bir yakıttır.

• Hangi araçlar çevrilebilir?

• Benzinle çalışan, katalitik enjeksiyonu olan veya olmayan, karbüratörü bulunan araçlara monte edilebilir. Asıl önemli nokta çevrilebilecek araba benzinle etkin bir şekilde çalışabilmelidir. Özellikle, elektrik ve ateşleme sistemi, bu sistem kurulmadan önce kontrol edilmelidir.

• Dizel araçlarda bu sisteme çevrilebilir.

• Yüksek Oktanlıdır. Bu sayede düzenli yanma ve verimli çalışma sağlar.

• Motoru Temiz Tutar Atık bırakmadığından motoru temiz tutar.

• Sessiz Çalıştırma sağlar Karbüratör ve enjeksiyona gaz halinde geldiğinden yanma sessiz ve hızlı olur.

• Yüksek Oktanlıdır. Bu sayede düzenli yanma ve verimli çalışma sağlar.

• Yüksek Oktanlıdır. Bu sayede düzenli yanma ve verimli çalışma sağlar.

• Yüksek Oktanlıdır. Bu sayede düzenli yanma ve verimli çalışma sağlar.

Tesisatları güvenli midir?

• Tüm komponentler ECE-R67.01 regülasyonuna uygun olarak imal edilmektedir ve çalışma basıncının 10 katından daha fazla bir basınç ile test edilmektedir.

İlk olarak A.B.D. San Diago Gas-Electric Company tarafından denenen LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) benzine alternatif bir yakıt olarak kullanılmaya başlanmış ve tüm dünyada kullanımı çok hızlı bir şekilde yayılmıştır.1975 yılında Rusya da LPG ile çalışan ilk araç piyasaya çıkarılmıştır.Halen A.B.D ve Avrupa ülkelerinde kullanımı teşvik edilen ve benzinin alternatifi bir yakıttır.Başta A.B.D , HOLLANDA, İTALYA,JAPONYA,FRANSA,BELÇİKA olmak üzere birçok gelişmiş ülkede milyonlarca araç LPG OTOGAZ sistemine sahiptir.

Ülkemizde bu karışı m % 30 Propan % 70 Bütan’dır. Gaz yakıtların Oktan sayısı daha fazladır. Yüksek Oktan numarası, motorun yüksek sıkıştırma oranları ile herhangi bir vuruntu olmadan çalışabilmesinden faydalıdır. Böylece bir motordan daha yüksek bir güç, dolayısıyla yakıt ekonomisi sağlanır.

Buhar ya da gaz halinde LPG doğal gaza benzemektedir. Gaz yakıtların standart atmosfer şartları altında tutuşması için gerekli enerjide benzine nazaran daha az olmaktadır.

Dünyada 1940’lı yıllarda otomobillerde kullanılmaya başlanan LPG 30’u aşkın ülkede 4 milyondan fazla araç sahibi tarafından tercih edilmekte ve bu ülkelerde 22.000’den fazla dolum istasyonu hizmet vermektedir. Sadece İtalya’daki LPG’li araç sayısı 1 milyonun üzerindedir. Avrupa’da Mercedes ve BMW gibi son model çok lüks arabalarda bile artık gaz sistemi fabrika çıkışı takılmaktadır.Ayrıca Belçika da bir türk vatandaşımız tarafından Ferrari sine takılan LPG sistemi Belçika Basınını epeyce meşgul etmiştir (2005 yılı) LPG’li otomobil kullanımı 1995 yılında Sanayi Bakanlığı tarafından belirlenen yönetmeliklere uymak şartıyla serbest bırakılmıştır.

LPG VE ÇEVRE

Özellikle LAMBDA KONTROL ÜNİTELERİ (LOVATO LOV U2, STEFANELLI TELGAS 5000 SIMOLEX cihazı CEE (Avrupa Standardı) nın koymuş olduğu normlara uygun cihaz sayesinde bu emisyonlar en asgari düzeye indirilmiştir. LPG çevre sağlığı açısından düşünüldüğünde benzine göre hidrokarbon oranında % 55,karbondioksit oranında ise % 95’lik bir azalma sağlar.

LPG’nin çevreye zararlı yakıt haline gelmesinin sebeplerine bakarsak;

1- Hatalı ve eksik malzeme kullanımı
2- Eksik veya yanlış bakım yapılması.
3- Montajın ehliyetsiz kişilerce yapılması.
4- Düşük maliyet nedeniyle hava yakıt ayarını yaptırmamak veya zengin karışım ayarında kullanmak durumları söz konusudur.

LPG SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIR

Otogaz (LPG) istasyonlarından sıvı haldeki LPG, dolum ağızları vasıtasıyla aracın bagajındaki LPG tanklarına doldurulurlar(+20 derecede depo iç basıncı 4,5 atmosferdir).LPG tankı üzerindeki şamandra vasıtasıyla bakır borulardan aracın motor bölümündeki gaz valfine ve oradan da basınç düşürücü (buharlaştırıcı) beyne iletilir.Buharlaştırıcı tarafından sıvı halden gaz haline çevrilen (0.5-0.6 bar) LPG buradan mikser vasıtasıyla aracın karbüratör kısmına aktarılır ve burada yanma gerçekleşerek araç hareket eder.